വിപണി വിഹിതം അല്ലെങ്കിൽ സ്വതന്ത്ര വെബ്‌? ഇതാണ് ചോദ്യം. മോസില്ല എന്തു തെരഞ്ഞെടുത്തു?

firefox_icon

സൽസ്വഭാവിയെന്നു പേരെടുത്ത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ കൈക്കൂലിക്കേസിൽ പിടിക്കപ്പെട്ടത് പോലെയായി ഇത്. കോഴക്കേസിൽ ക്രിക്കറ്റ് ടീം നായകൻ പ്രതിക്കൂട്ടിലായത് പോലെ. മോസില്ലയ്ക്ക് ഇതെന്തുപറ്റി എന്ന് സ്വതന്ത്ര ലോകത്തിലെ എല്ലാവരും പരസ്പരം അത്ഭുതപ്പെടുന്നു.

മെയ്‌ 14-നു പുറത്തിറങ്ങിയ മോസില്ലയുടെ ഔദ്യോഗിക പത്രക്കുറിപ്പിൽ സ്വന്തം ബ്രൌസറിൽ ഡി.ആർ.എം. ഉപയോഗിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച വിവരം അവർ പുറത്തുവിട്ടു. (ഇന്റർനെറ്റ്‌ എക്സ്പ്ളോറര്‍ ഡെവലപ്പ്മെന്റ് ടീം ഇത്തവണയും കേക്ക് സമ്മാനിച്ചോ എന്ന് ഇതുവരെ അറിവായിട്ടില്ല.)

Netflix, Hulu, Amazon Videoതുടങ്ങിയ ഓണ്‍ലൈൻ ടെലിവിഷൻ / മൂവീ സർവ്വീസുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഉപയോക്താക്കളെ നഷ്ടപ്പെടുമോ എന്ന ഭീതിയിലാണ് മോസില്ല ഇ.എം.ഇ. ഉപയോഗിക്കാൻ തുനിഞ്ഞിരിക്കുന്നതെന്ന് ഔദ്യോഗിക ബ്ളോഗിൽ സൂചിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. ഇത് ഒന്ന് കൂടി വിശദമാക്കുകയാണെങ്കിൽ, മേൽപ്പറഞ്ഞ ടെലിവിഷൻ / മൂവീ സർവ്വീസുകൾ നൽകുന്ന കമ്പനികൾ തങ്ങൾ നൽകുന്ന കണ്ടന്റിനു മീതെ പരിപൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം വേണമെന്ന് ബ്രൌസറുകളോട് ആവശ്യപ്പെടുന്നു, ചോദിക്കേണ്ട താമസം ഐ.ഇ., ക്രോം പോലുള്ള പ്രൊപ്രൈറ്ററി ബ്രൌസറുകൾ അതു നൽകുന്നു, നിയന്ത്രണം നൽകുന്നതിൽ ഇനിയും അമാന്തിച്ചാൽ ഈ സർവ്വീസ് ഉപയോക്താക്കൾ തങ്ങളിൽ നിന്നു വിട്ടുപോയി പ്രൊപ്രൈറ്ററി ബ്രൌസറിൽ ചേക്കേറും. അതുകൊണ്ടാണ് (ഉള്ള യൂസർ ബേസ് നഷ്ടപ്പെടുത്താതിരിക്കാൻ) തങ്ങൾ ഇ.എം.ഇ. നടപ്പാക്കാൻ നിർബന്ധിതരായതെന്നാണ് മോസില്ല പറഞ്ഞു വരുന്നത്. അങ്ങനെ ഈ കണ്ടന്റ് വിതരണക്കാരുടെ പിണിയാളായ അഡോബീ കോർപ്പറേഷനെ കൂട്ടുപിടിച്ചുകൊണ്ട് മോസില്ല സ്വന്തം ബ്രൌസറിലും ഇ.എം.ഇ. ഇൻസ്റ്റോൾ ചെയ്യാനുള്ള അവസരം ഉപയോക്താവിന്  നൽകുന്നു.

ഇ.എം.ഇ. / സി.ഡി.എം.

ഇ.എം.ഇ. എന്നാൽ എൻക്രിപ്റ്റഡ് മീഡിയ എക്സ്റ്റൻഷൻ. ഇതിനെ സി.ഡി.എം. (കണ്ടന്റ് ഡിക്രിപ്ഷൻ മോഡ്യൂൾ) എന്നും പറയും. അതായത് വീഡിയോ കണ്ടന്റുകൾ നല്ല അന്തസ്സായി എൻക്രിപ്റ്റ് ചെയ്തായിരിക്കും പല കണ്ടന്റ് ഭീമൻമാരും തങ്ങളുടെ വെബ്സൈറ്റിലൂടെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ലഭ്യമാക്കുക. ഉപയോക്താക്കൾക്ക് ഈ വീഡിയോ കണ്ടന്റ് കാണണം എങ്കിൽ ഇത് ഡിക്രിപ്റ്റ്‌ ചെയ്യണം. അതിനായി അവരുടെ ബ്രൌസറിൽ ഒരു ഇൻ-ബിൽറ്റ്‌ കണ്ടന്റ് ഡിക്രിപ്ഷൻ മോഡ്യൂൾ വേണം. കണ്ടന്റ് ഡിക്രിപ്ഷൻ മോഡ്യൂൾ ഇല്ലാത്ത പക്ഷം ഉപയോക്താവിന് വീഡിയോ കണ്ടന്റ് കാണുവാൻ സാധ്യമല്ല.

ഡി.ആർ.എമ്മിനെതിരായ അന്താരാഷ്‌ട്ര ദിനം കഴിഞ്ഞു വെറും ഒരാഴ്ച മാത്രം കഴിഞ്ഞ സന്ദർഭത്തിലാണ് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഓപ്പണ്‍ സോഴ്സ് ബ്രൌസർ എന്നു വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന മോസില്ല കുത്തക സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കമ്പനിയായ അഡോബിയുമായി ചേർന്ന് തങ്ങളുടെ ബ്രൌസറിൽ ഡിജിറ്റൽ നിയന്ത്രണ സംവിധാനം (Digital Restrictions Management – DRM) ഏർപ്പെടുത്താൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നതായി പത്രസമ്മേളനത്തിൽ പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നത്. മോസില്ലയുടെ വിവാദ പ്രഖ്യാപനം കഴിഞ്ഞയുടൻ തന്നെ എഫ്.എസ്.എഫ്. ഈ നടപടിയെ അപലപിച്ചു കൊണ്ട് പ്രസ്താവന പുറത്തിറക്കി.

മുൻനിര ഓപ്പണ്‍ സോഴ്സ് കമ്പനികൾ തന്നെ സ്വയം തുരങ്കം വയ്ക്കുന്ന ഇത്തരം നടപടികളുമായി മുന്നോട്ടു പോകുമ്പോൾ തകരുന്നത് ഓണ്‍ലൈൻ സ്വാതന്ത്ര്യമാണ്. നേരത്തെ ഉബുണ്ടു ആമസോണുമായി ചേർന്ന് ഉപയോക്താവിന്റെ വിവരങ്ങൾ ചോർത്തിയതിനെക്കാളും വലിയ ചീത്തപ്പേരാണ് ഇതുവഴി മോസില്ലയ്ക്ക് ലഭിച്ചിരിക്കുന്നത്. മറ്റൊരു വഴിയില്ലാത്തതിനാലാണ് ഇങ്ങനൊരു നടപടി എന്ന് മോസില്ല സ്വയം ന്യായീകരിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും തരം കിട്ടുമ്പോൾ അഡോബിയെ പ്രശംസിക്കാനും അവർ മടിക്കുന്നില്ല.

സ്വീഡനിലെ പൈറേറ്റ് പാര്‍ട്ടി എങ്ങനെയാണ് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ ദോഷമായി ബാധിക്കുന്നത്

ഇതിനെയാണ് പറയുന്നത് “കുളിപ്പിച്ച് കുളിപ്പിച്ച്കൊച്ചിനെ ഇല്ലാതാക്കുക” എന്ന് 🙂 🙂 കോപ്പിറൈറ്റിൽ കയറി കളിച്ചാൽ കോപ്പിലെഫ്റ്റിന്റെ ഡിപ്പന്റൻസി ചെയിൻ പൊട്ടും. ജീപീഎല്ലിന്റെ ശക്തി കുറയും. എങ്കിൽ പിന്നെ ഡിപ്പന്റൻസി ഒഴിവാക്കി കോപ്പിലെഫ്റ്റിനെ റീഎഞ്ചിനീയർ ചെയ്തൂടെ? കോപ്പിലെഫ്റ്റിനു നിയമപരമായി നിലനിൽപ്പില്ല എന്നാണല്ലോ പറയുന്നത്, കോപ്പിലെഫ്റ്റിനു നിയമപരമായ സ്വതന്ത്ര നിലനിൽപ്പ്‌ / സാധുത ഉണ്ടാക്കാൻ ആഗോളതലത്തിൽ എന്തെങ്കിലും ശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ടോ?

നേരിടം

എഴുതിയത് റിച്ചാര്‍ഡ് സ്റ്റാള്‍മന്‍

അറിയിപ്പ് : ഓരോ പൈറേറ്റ് പാര്‍ട്ടികള്‍ക്കും അവരുടേതായ തട്ടകമുണ്ട്. പകര്‍പ്പവകാശ ശക്തി ഇല്ലാതാക്കാന്‍ ശ്രമിക്കുന്നു എന്നാണ് അവര്‍ എല്ലാവരും പറയുന്നത്. എന്നാല്‍ അതിന് ഏറ്റക്കുറച്ചിലുകളുണ്ട്. ഈ പ്രശ്നം പാര്‍ട്ടികളുടെ മറ്റ് നയങ്ങളെ ബാധിക്കുന്നുമില്ല.

സ്വീഡനില്‍ പകര്‍പ്പവകാശ വ്യവസായത്തിന്റെ മുഠാളത്തരം സഹിക്കാന്‍ വയ്യാതെ ആദ്യമായി പകര്‍പ്പവകാശത്തിന് നിയന്ത്രണം കൊണ്ടുവരായുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പാര്‍ട്ടി രൂപീകരിച്ചു. പൈറേറ്റ് പാര്‍ട്ടി. ഡിജിറ്റല്‍ നിയന്ത്രണ വ്യവസ്ഥയുടെ നിരോധനം, വാണിജ്യാവശ്യത്തിനല്ലാത്ത പങ്കു വെക്കലിന് നിയമ സാധുത, വാണിജ്യാവശ്യത്തിനായുള്ള പകര്‍പ്പവകാശത്തിന്റെ കാലാവധി കുറക്കുക(5 വര്‍ഷം) തുടങ്ങിയവയാണ് അവരുടെ ലക്ഷ്യം. പ്രസിദ്ധകരിക്കപ്പെട്ട എല്ലാം 5 വര്‍ഷം കഴിഞ്ഞാല്‍ പൊതു ഉടമസ്ഥതയിലാവും.

ഞാന്‍ ഈ മാറ്റങ്ങളെ പൊതുവായി അംഗീകരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ സ്വീഡനിലെ പൈറേറ്റ് പാര്‍ട്ടി തിരഞ്ഞെടുത്ത പ്രവര്‍ത്തനങ്ങള്‍ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ മോശമായി ബാധിക്കുന്നതാണ്. സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ ദ്രോഹിക്കണമെന്ന് കരുതി മനഃപ്പൂര്‍വ്വം അവര്‍ അങ്ങനെ ചെയ്തു എന്നല്ല പറയുന്നത്. പക്ഷേ ദോഷമാണുണ്ടായത്.

ഗ്നു ജനറല്‍ പബ്ലിക്ക് അനുമതിയും മറ്റ് പകര്‍പ്പുപേക്ഷാ ലൈസന്‍സുകളും പകര്‍പ്പവകാശം ഉപയോഗിച്ചാണ് അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കള്‍ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ഉറപ്പാക്കുന്നത്. എല്ലാവര്‍ക്കും മാറ്റം വരുത്തിയ സൃഷ്ടികള്‍ ജി.പി.എല്‍ അനുസരിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിക്കാനാവും, അതേ ലൈസന്‍സ് പ്രകാരമാകണമെന്ന ഒരു നിബന്ധനമാത്രമേയുള്ളു. മാറ്റം വരുത്താതെയും ഈ അനുമതി പ്രകാരം സൃഷ്ടികളുടെ വിതരണം നടത്താനാവും. എല്ലാ വിതരണത്തിലും സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ സോഴ്സ് കോഡ് ഉപയോക്താക്കള്‍ക്ക് ലഭ്യമാക്കണം എന്നത് നിര്‍ബന്ധമാണ്.

സ്വീഡനിലെ പൈറേറ്റ് പാര്‍ട്ടിയുടെ പ്ലാറ്റ്ഫോം എങ്ങനെയാണ് പകര്‍പ്പുപേക്ഷയില്‍ അടിസ്ഥാനമായ സ്വതന്ത്രസോഫ്റ്റ്‌വെയറിനെ ബാധിക്കുക ? അതിന്റെ സോഴ്സ് കോഡ് പൊതു ഡൊമൈനിലേക്ക് പോകുന്നു…

View original post 435 more words

ആന്‍ഡ്രോയിഡും ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യവും

ഫയർഫോക്സ് ഓയെസ്, ഉബുണ്ടു ഓയെസ് എന്നിവയിലും ഇങ്ങനെ തന്നെ ആയിരിക്കുമോ കാര്യങ്ങൾ? അതായത് ലേഖനത്തിലെ അവസാന വരി പ്രകാരം സ്വാതന്ത്ര്യ ലംഘനത്തിന്റെ തീവ്രതയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ തമ്മിൽ ഏതായിരിക്കും നല്ലത്?

നേരിടം

ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ ബഹുമാനിക്കുന്ന കാര്യത്തില്‍ ആന്‍ഡ്രോയിഡ് എത്രമാത്രം പോകും? സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് മൂല്യം കൊടുക്കുന്ന ഒരു കമ്പ്യൂട്ടര്‍ ഉപയോക്താവിനെ സംബന്ധിച്ചടത്തോളം എത് സോഫ്റ്റ്‌വെയര്‍ സിസ്റ്റത്തെക്കുറിച്ചാണെങ്കിലും ഇതാണ് ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ചോദ്യം.

സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയര്‍ പ്രസ്ഥാനത്തില്‍ ഉപയോക്താക്കളുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകളാണ് വികസിപ്പിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ നിങ്ങള്‍ക്കും ഞങ്ങള്‍ക്കും അങ്ങനെ ചെയ്യാത്ത സോഫ്റ്റ്‌വെയറില്‍ നിന്ന് രക്ഷനേടാനാവും. ഇതിന് വിപരീതമായ ആശയമായ “തുറന്ന സ്രോതസ്സ്” സ്രോതസ്സ് കോഡ് എങ്ങനെ വികസിപ്പിക്കണം എന്നതിനെ മാത്രം അടിസ്ഥാനമായുള്ളതാണ്. സ്വാതന്ത്ര്യത്തേക്കാളേറെ കോഡിന്റെ ഗുണമേന്മയെ അടിസ്ഥാന ഗുണമായി കണക്കാക്കുന്ന വ്യത്യസ്ഥ ആശയധാരയാണത്. അതുകൊണ്ട് ആന്‍ഡ്രോയിഡ് തുറന്നതോണോ എന്നതല്ല, അത് ഉപയോക്താക്കളെ സ്വതന്ത്രരാക്കുന്നുവോ എന്നതാണ് പ്രശ്നം.

പ്രധാനമായും മൊബൈല്‍ ഫോണുകള്‍ക്കായുള്ള ഓപ്പറേറ്റിങ് സിസ്റ്റമാണ് ആന്‍ഡ്രോയിഡ്. ഇതില്‍ ലിനക്സ് (ട്രോഡ് വാള്‍ഡ്സിന്റെ കേണല്‍), ചില ലൈബ്രറികള്‍, ജാവയുടെ ഒരു പ്ലാറ്റ്ഫോം. ചില ആപ്ലിക്കേഷനുകള്‍ എന്നിവ അടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. ലിനക്സിനെ മാറ്റി നിര്‍ത്തിയാല്‍ വെര്‍ഷന്‍ 1 ഉം, വെര്‍ഷന്‍ 2 ഉം വികസിപ്പിച്ചത് ഗൂഗിള്‍ ആണ്. അവര്‍ അത് അപ്പാച്ചി 2.0 ലൈസന്‍സ് പ്രകാരമാണ് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. പകര്‍പ്പുപേക്ഷ ഇല്ലാതെ ശിഥിലമായ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വയര്‍ ലൈസന്‍സാണത്.

ആന്‍ഡ്രോയിഡില്‍ ഉള്‍പ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള ലിനക്സ് പൂര്‍ണ്ണമായും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറല്ല. സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത “ബൈനറി ബ്രോബുകള്‍” (ട്രോഡ് വാള്‍ഡ്സിന്റെ ലിനക്സ് വെര്‍ഷനിലേതു പോലെ) ചിലത് ആന്‍ഡ്രോയിഡ് ഉപകരണങ്ങളില്‍ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ട്. കൂടാതെ സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത ഫംവെയര്‍, സ്വതന്ത്രമല്ലാത്ത ലൈബ്രറികള്‍ എന്നിവയും ആന്‍ഡ്രോയിഡിലുണ്ട്. ഗൂഗിള്‍ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച ആന്‍ഡ്രോയിഡിന്റെ വെര്‍ഷന്‍ 1, വെര്‍ഷന്‍ 2 സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറാണെങ്കിലും ഉപകരണത്തില്‍ പ്രവര്‍ത്തിക്കാനാവുന്ന തരത്തിലുള്ളതല്ല. ആന്‍ഡ്രോയിഡിലെ ചില…

View original post 901 more words

ഡയസ്പോറ

സ്വകാര്യതയെ വിലമതിക്കുന്ന എനിക്കറിയാവുന്നവരും അല്ലാത്തവരുമായ ഒട്ടേറെ പേർ സോഷ്യൽ മീഡിയകളിൽ നിന്ന് അകലം പാലിച്ചു നിൽക്കുന്നുണ്ട്. ഫേസ്ബുക്ക്‌, ട്വിറ്റെർ തുടങ്ങിയ സോഷ്യൽ മീഡിയ ഭീമന്മാരുടെ കൈവശം ഇരിക്കുന്ന നമ്മുടെ സ്വകാര്യ ഡാറ്റ അവർ എപ്രകാരം ഉപയോഗിക്കുമെന്നതു സംബന്ധിച്ച് നമുക്കാർക്കും യാതൊരു വ്യക്തതയില്ല. സത്യം. പക്ഷെ നമുക്ക് സമൂഹത്തിൽ നിന്ന് എത്ര കാലം ഒളിച്ചിരിക്കാനാവും? സ്വകാര്യത സംരക്ഷിക്കുന്ന – അതിനെ ഏറെ ബഹുമാനിക്കുന്ന സോഷ്യൽ മീഡിയകൾ ഇവിടെ ഉണ്ടോ? ഭാഗ്യവശാൽ ഉണ്ട്.

ഡയസ്പോറ

ഡയസ്പോറ ഒരു സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അധിഷ്ഠിതമായ ഓണ്‍ലൈൻ സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മയാണ്. വികേന്ദ്രീകൃതം | സ്വതന്ത്രം | സ്വകാര്യം – ഈ മൂന്ന് വാക്കുകൾ കൊണ്ട് ഡയസ്പോറയെ നിർവ്വചിക്കാം. ഇതര സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മ സൈറ്റുകളിലൂടെ നിങ്ങൾ പങ്കുവയ്ക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നിങ്ങൾക്ക് യാതൊരു നിയന്ത്രണവുമില്ലാത്ത അവരുടെ ഭീമൻ കേന്ദ്ര സെർവറുകളിൽ സൂക്ഷിക്കുമ്പോൾ ഡയസ്പോറയിൽ നിങ്ങൾ ചേർക്കുന്ന ഉള്ളടക്കങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സെർവറിൽ പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണത്തോടെ സൂക്ഷിക്കാം. ഡയസ്പോറ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തിട്ടുള്ള ഒരു സെർവറിനെ പോഡ് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത്തരത്തിൽ അനേകം പൊതു പോഡുകൾ ലഭ്യമാണ്. വേണമെങ്കിൽ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം കമ്പ്യൂട്ടറിൽ തന്നെ ഡയസ്പോറയുടെ ഒരു പോഡ് ഹോസ്റ്റ് ചെയ്തു നിങ്ങളുടെ ഡാറ്റയെ പൂർണ്ണമായും നിങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തിനു കീഴിൽ കൊണ്ടു വരാം. സ്വകാര്യതയുടെ അതിർവരമ്പുകൾ ഡയസ്പോറയോളം പരിപാലിക്കുന്ന മറ്റൊരു ഓണ്‍ലൈൻ സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മകളും ഇന്ന് നിലവിലില്ല. നിങ്ങൾക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലാത്ത പക്ഷം ഡയസ്പോറയിൽ യഥാർത്ഥ വ്യക്തിത്വം പൂർണ്ണമായും മറച്ചു വയ്ക്കാവുന്നതുമാണ്.

ഡയസ്പോറ ലോഗോ.

ഡയസ്പോറ ലോഗോ. ഒരു ചെറിയ ഭൂവിഭാഗത്തിൽ അങ്ങിങ്ങായി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന ഒരൊറ്റ മൂലവംശത്തിൽ പെട്ട ജനാവലി എന്നാണു ഡയസ്പോറ എന്ന ഗ്രീക്ക് വാക്കിന്റെ അർത്ഥം.

രണ്ടായിരത്തി പത്തിൽ ന്യൂ യോർക്ക്‌ സർവ്വകലാശാലയിലെ വിദ്യാർത്ഥികളായിരുന്ന ഇല്യ ഴിറ്റൊമിർസ്കി, ഡാൻ ഗ്രിപ്പി, മാക്സ് സാൽസ്ബർഗ്ഗ്, റാഫേൽ സോഫേർ എന്നിവർ ചേർന്നാണ് ഡയസ്പോറ പദ്ധതിയ്ക്ക് തുടക്കമിട്ടത് (ഇവരിൽ ഇല്യ ഴിറ്റൊമിർസ്കി തന്റെ 22 ആമത്തെ വയസിൽ  2011 നവംബർ 12നു ആത്മഹത്യ ചെയ്തു. ഡയസ്പോറ പദ്ധതി ഏൽപ്പിച്ച മാനസിക സമ്മർദ്ദം ആണ് ഇല്യയെ ആത്മഹത്യയിലേക്ക് നയിച്ചതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ടായിരുന്നു). കേന്ദ്രീകൃതമായ സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മാ സൈറ്റുകൾ ഉപയോക്താക്കൾക്കെതിരെ ചാരപ്പണി ചെയ്യുകയും അവരെ നിരീക്ഷണ വലയത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതിനൊരു ബദലായിട്ടാണ് വികേന്ദ്രീകൃത സ്വഭാവത്തോടെയുള്ള സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മാ പദ്ധതി ഈ നാൽവർ സംഘം വിഭാവനം ചെയ്തത്. ഈ സാമൂഹ്യ കൂട്ടായ്മയുടെ അടിസ്ഥാനം സ്വകാര്യതയും. ഇതിനായി വെറും പതിനായിരം ഡോളർ മാത്രം പ്രതീക്ഷിച്ചു നടത്തിയ ക്രൌഡ് ഫണ്ടിംഗിൽ വെറും പന്ത്രണ്ടു ദിവസം കൊണ്ട് പിരിഞ്ഞത് രണ്ടു ലക്ഷം ഡോളർ ആയിരുന്നു. ഇന്റർനെറ്റ്‌ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രബുദ്ധ ജനത എത്ര മാത്രം അവരുടെ സ്വകാര്യതയെ പറ്റി അവബോധമുള്ളവരായിരുന്നുവെന്നു ഈ ഫണ്ടിംഗ് വിജയ ചരിത്രം വിളിച്ചോതുന്നു. 2010 നവംബർ മാസത്തോടെ ഡയസ്പോറയുടെ ആദ്യപോഡ് പ്രവർത്തന സജ്ജമായി.

ഉപയോഗ / പ്രവർത്തന രീതികൾ

കുറെയേറെ പോഡുകളുടെ ഓരോ പീർ-ടു-പീർ നെറ്റ്‌വർക്ക് ആണ് ഡയസ്പോറ. സ്വന്തം പോഡ് സജ്ജീകരിക്കാൻ സാധിക്കുന്നില്ല എങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു പൊതു പോഡിൽ നിങ്ങൾ അംഗത്വം എടുക്കുക. ഉദാഹരണത്തിന് https://poddery.com എന്ന പൊതു പോഡിൽ ആണ് നിങ്ങൾ അംഗത്വം എടുത്തിരിക്കുന്നതെന്ന് കരുതുക. എന്റെ അക്കൗണ്ട്‌ ഒരു പക്ഷെ https://joindiaspora.com എന്ന പൊതു പോഡിൽ ആയിരിക്കും, അല്ലെങ്കിൽ എന്റെ സ്വന്തം വീപീയെസ്സിൽ ഞാൻ സജ്ജീകരിച്ച സ്വകാര്യ പോഡിലായിരിക്കും. രണ്ടു വ്യത്യസ്ത പോഡുകളിൽ ആണെങ്കിലും നമുക്ക് പരസ്പരം എളുപ്പം ബന്ധപ്പെടാനും കഴിയും. വ്യത്യസ്ത ഡയസ്പോറ പോഡുകൾ കണ്ടെത്താൻ http://podupti.me എന്ന കണ്ണി സന്ദർശിച്ചാൽ മതി. പല പോഡുകളും പല വ്യത്യസ്ത ആശയക്കാർ ഹോസ്റ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നതാണ്. ഉദാഹരണത്തിന് https://pet-board.com എന്ന ഡയസ്പോറ പോഡ് ഹോസ്റ്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നത് മൃഗസ്നേഹികളുടെ ഒരു കൂട്ടായ്മയാണ്.

ഡയസ്പോറയിൽ അംഗത്വം എടുത്തു കഴിഞ്ഞാലുടൻ തന്നെ ഒരു സ്വാഗത സന്ദേശം എത്തും, അതിൽ എങ്ങനെ ഈ നെറ്റ്‌വർക്ക് ഉപയോഗിക്കണം എന്ന വ്യക്തമായ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉണ്ടാവും. ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾ വായിക്കണമെന്ന് തന്നെയില്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞു തരാതെ തന്നെ, ഒന്ന് കണ്ടാൽ മാത്രം മനസ്സിലാവുന്ന രീതിയിലാണ് ഡയസ്പോറ ദൃശ്യസംവിധാനം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.

സ്വകാര്യതയെ പറ്റി, നിങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ കരുതൽ ഉണ്ടെങ്കിൽ, നല്ല സാങ്കേതിക പരിചയം ഉണ്ടെങ്കിൽ സ്വന്തം സെർവറിലോ, വീപിഎസിലോ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം കംപ്യൂട്ടറിലോ പോലും ഡയസ്പോറ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാവുന്നതാണ്. നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം വീപിഎസിൽ എങ്ങനെ ഡയസ്പോറ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാമെന്ന് വ്യക്തമായി ഇവിടെ ഡോക്യുമെന്റ് ചെയ്തിരിക്കുന്നു. സാങ്കേതിക പരിചയം ഇല്ലാത്തവർക്ക് ഡയസ്പോറ ഉപയോഗിക്കണം എന്നുണ്ടെങ്കിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു പൊതു പോഡിൽ അംഗത്വം എടുക്കുക. നിങ്ങളുടെ ഡാറ്റ ഏതു സമയത്തും നിങ്ങൾക്ക് മായ്ച്ചു കളയാനോ എക്സ്പോർട്ട് ചെയ്യാനോ ഏതു പോഡിലും സാധ്യമാണ്.

ഇനിയും ഡയസ്പോറയെപ്പറ്റി കൂടുതൽ അറിയണമെങ്കിൽ https://diasporafoundation.org കാണുക. അല്ലെങ്കിൽ ഡയസ്പോറയെ പറ്റി ചുമ്മാ ഒന്ന് ഗൂഗ്ലിയാലും മതിയാകും 🙂

അപ്പോൾ ഡയസ്പോറ ഉപയോഗിച്ച് തുടങ്ങുകയല്ലേ? അവിടെ വച്ച് കാണാം. ദാ ദിദാണ് എന്റെ ഡയസ്പോറ പബ്ലിക്‌ പേജ് : https://joindiaspora.com/u/saintthomas (ഒന്ന് ക്ലിക്കി നോക്കിയാലും 🙂

വാൽക്കഷണം

ഫ്രെണ്ടിക്ക, പമ്പ്‌.ഐ.ഒ, സ്റ്റാറ്റസ്നെറ്റ്, ഗ്നുസോഷ്യൽ, ഫ്രീസോഷ്യൽ, സോഷ്യൽസ്ട്രീമിംഗ് എന്നിങ്ങനെ നിങ്ങളുടെ സ്വന്തം സർവ്വറുകളിൽ ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന സോഷ്യൽ നെറ്റ്വർക്കിംഗ് സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ വേറെയുമുണ്ട്. സ്വന്തമായി ഒരു വീപീയെസ് (വിർച്വൽ പ്രൈവറ്റ് സെർവർ) ഒക്കെ ഉള്ളവർക്ക് കാര്യങ്ങൾ വളരെ എളുപ്പമാണ് – നേരെ ഈ സാധനങ്ങൾ ഒക്കെ അതിൽ കൊണ്ടു പോയി ഇൻസ്റ്റാൾ ചെയ്തു സുരക്ഷിതമായി ഉപയോഗിക്കാം.

അനുബന്ധ വായന

  1. http://larjona.wordpress.com/2013/10/07/social-networks-from-my-point-of-view-as-libre-software-user/
  2. http://larjona.wordpress.com/2013/10/07/the-social-networks-that-i-use-or-not-and-why/
  3. http://dr.jones.dk/msg/facebook/
  4. http://ml.wikipedia.org/wiki/%E0%B4%A1%E0%B4%AF%E0%B4%BE%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%81%E0%B4%B1_%28%E0%B4%B8%E0%B5%8B%E0%B4%AB%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E2%80%8C%E0%B4%B5%E0%B5%86%E0%B4%AF%E0%B5%BC%29

സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം 2013

ലോകം ഇന്ന് സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. ലോകമൊട്ടാകെയുള്ള സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കൂട്ടായ്മകൾ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ സന്ദേശം പ്രചരിപ്പിക്കാനായി ഇന്ന് വിവിധ പരിപാടികളും സംഭവങ്ങളും ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നു. അറിവ് സ്വതന്ത്രമായിരിക്കണം എന്ന വീക്ഷണമാണ് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറിന്റെ അടിസ്ഥാന ദർശനം. ഉപയോഗിക്കാനും പഠിച്ചു മനസ്സിലാക്കാനും പകര്‍ത്താനും നവീകരിയ്ക്കാനും പങ്കുവെയ്ക്കാനുമൊക്കെയുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യമാണ് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ അതിന്റെ ഉപയോക്താക്കൾക്ക് നൽകുന്നത്. 2004 ആഗസ്റ്റ് 28-നാണ് ആദ്യമായി സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം സംഘടിപ്പിക്കപ്പെട്ടത്. ഇപ്പോൾ സെപ്റ്റംബറിലെ മൂന്നാമത്തെ ശനിയാഴ്ചയാണ് ഓരോ വര്‍ഷവും സോഫ്റ്റ്‌വെയര്‍ സ്വാതന്ത്ര്യദിനമായി ലോകമെങ്ങും ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നത്. “സോഫ്റ്റ്‌വെയർ ഫ്രീഡം ഇന്റർനാഷണൽ” എന്ന ലാഭരഹിത സംഘടനയാണ് ലോകമെമ്പാടും നടക്കുന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനാഘോഷങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുന്നത്. സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങൾക്ക് വേണ്ട എല്ലാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും അത് നടത്തുന്നതിനുള്ള പിന്തുണയും വിവിധ സംഘടനകളുടെ ഏകോപനവും എസ് എഫ് ഡി തന്നെ നേരിട്ട് നൽകുന്നു.

Software Freedom Day 2013

ഈയാണ്ടിന്റെ മധ്യദശയിൽ എഡ്വെർഡ് സ്നോഡെൻ എന്ന അമേരിക്കക്കാരൻ കെട്ടഴിച്ചുവിട്ട ഭൂതമാണ്‌ എൻ.എസ്.എ. എന്ന യു.എസ്. ചാര സംഘടനയുടെ ഞെട്ടിപ്പിക്കുന്ന പ്രവർത്തന വിവരം. എൻ.എസ്.എ. വിവിധ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കോർപ്പറേഷനുകളുമായി ചേർന്ന് തികച്ചും സാധാരണ വ്യക്തികളുടെ വരെ സ്വകാര്യതയിൽ കടന്നു കയറി അവർ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റം വഴിയും വിവിധ സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ വഴിയും ചാരപ്രവർത്തനം നടത്തുന്ന ഇക്കാലഘട്ടത്തിൽ ഏറെ പ്രസക്തിയുണ്ട് ഇന്നത്തെ ഈ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിന ആഘോഷങ്ങൾക്ക്. പ്രൊപ്രൈറ്ററി സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ നമുക്ക് വായിക്കാൻ കഴിയാത്ത ബൈനറികൾ മാത്രം നൽകുമ്പോൾ അവയിൽ എന്താണ് എഴുതിവച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നുള്ള ഒരു വിദൂര ധാരണ പോലും നമുക്ക് ലഭിക്കില്ല. മൈക്രോസോഫ്റ്റ്‌ എന്ന സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കോർപ്പറേഷൻ തങ്ങളുടെ വിൻഡോസ് എന്ന ഓപ്പറേറ്റിംഗ് സിസ്റ്റത്തിൽ എൻ.എസ്.എ. യ്ക്കു വേണ്ടി ഒളിപ്പിച്ചുവച്ച താക്കോലുകൾ ഇപ്പോൾ നാട്ടിൽ പാട്ടാണ്. കണ്ണി ഇതാ. (ഇനിയും കുറെ കണ്ണികൾ ഉണ്ട്. _NSAKEY എന്ന് ഗൂഗ്ലിയാൽ കിട്ടും) ഇപ്പോൾ കേൾക്കുന്ന ചില വാർത്തകൾ, ബൈനറി ബ്ലോബുകൾ ഉൾപ്പെട്ട കേർണെൽ ഉള്ള ചില ജനപ്രിയ ഗ്നു/ലിനക്സ്‌ ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷനുകളിൽ വരെ എൻ.എസ്.എ. യുടെ രഹസ്യ താക്കോലുകൾ ഒളിപ്പിച്ചു വച്ചിട്ടുണ്ടെന്നാണ്, സത്യമാണോ എന്തോ. അതിനാൽ ബൈനറി ബ്ലോബ് രഹിതമായ, കന്യകാത്വം നഷ്ടപ്പെടാത്ത കേർണെൽ ഉള്ള, ഡിസ്ട്രിബ്യൂഷനുകൾ മാത്രമേ ഇനി മുതൽ ഉപയോഗിക്കൂ എന്നതാകട്ടെ ഇത്തവണത്തെ നമ്മുടെ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യദിന പ്രതിജ്ഞ.

2004-ൽ ആരംഭിച്ച സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം ഇത് ഒമ്പതാമത്തേതാണ്. എന്നാൽ ഏതാനും ദിവസങ്ങൾക്കു ശേഷം സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനു ആധാരമായ “ഗ്നു”വിന്റെ സഫലമായ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടുകളുടെ നിറവ് മസാചുസെറ്റ്സ് ഇൻസ്റ്റിറ്റ്യൂട്ട് ഓഫ് ടെക്നോളജിയിൽ സെപ്റ്റംബര്‍ 27 മുതൽ 30 വരെ ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതും ഏറെ സന്തോഷം നൽകുന്ന വാർത്തയാണ്.

കേരളത്തിലും വിവിധ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ കൂട്ടായ്മകൾ ഇന്ന് വിവിധ പരിപാടികളും സംഭവങ്ങളും ആസൂത്രണം ചെയ്യുന്നുണ്ട്. സ്വതന്ത്ര വിജ്ഞാന ജനാധിപത്യ സഖ്യം (ഡി എ കെ എഫ്), സ്വതന്ത്ര മലയാളം കമ്പ്യൂട്ടിംഗ്, എൻ.ഐ.ടി. കോഴിക്കോട് തുടങ്ങിയവർ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു.

വാല്ക്കഷണം

ശനിയാഴ്ച അവധി ദിനം ആയതിനാൽ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സ്വാതന്ത്ര്യ ദിനത്തിൽ ഏതെങ്കിലും ഒരു പരിപാടിയിൽ പങ്കെടുക്കണം എന്ന തീരുമാനം കൊണ്ട് മാത്രം ഇന്ന് ഇ. ബാലാനന്ദൻ റിസർച്ച് ഫൌണ്ടേഷനിൽ വച്ച് ഡി.എ.കെ.എഫിന്റെ സംഘാടകത്വത്തിൽ നടന്ന പരിപാടിയിൽ സംബന്ധിച്ചു. കൊച്ചി ഐലഗ് ഇത്തവണ പരിപാടികൾ ഒന്നും സംഘടിപ്പിച്ചില്ല, ആർക്കും സമയം എന്ന ഒരു വസ്തു ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. എന്തെങ്കിലും ഒരു വ്യത്യസ്തമായ പരിപാടി സംഘടിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിക്കാമായിരുന്നു എന്ന് വൈകിയ വേളയിൽ മാത്രമാണ് തോന്നിയത്.

ഇ. ബാലാനന്ദൻ റിസർച്ച് ഫൌണ്ടേഷനിൽ വച്ച് നടന്ന ചടങ്ങിൽ മലയാളം വിക്കി പ്രവർത്തകനായ ശ്രീ അഖിൽ കൃഷ്ണൻ നയിച്ച ഡയസ്പോറ സെഷൻ ഏതാണ്ട് നല്ല നിലവാരം പുലർത്തി. തുടർന്ന് ശ്രീ ഫുഅദ് നയിച്ച വിക്കി സെഷൻ തുടങ്ങും മുമ്പും അതിനിടയിലും പലരും മുങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഒടുവിൽ ഏതാണ്ട് നാലഞ്ചു പേർ മാത്രം ശേഷിച്ചു. എനിക്കും മറ്റൊരു സ്ഥലത്തു എത്തേണ്ടിയിരുന്നതിനാൽ നാലര ആയപ്പോഴേയ്ക്കും ഞാനും സ്ഥലം വിട്ടു. കഷ്ടിച്ച് ആകെ ഒരു പത്തു പന്ത്രണ്ടു പേർ ചടങ്ങിൽ സംബന്ധിച്ചു, അത്രയും എങ്കിലും പേർ ഉണ്ടായിരുന്നല്ലോ, അത്രയും നന്ന്.

ഫ്രീലോകത്തിലേക്ക് സുസ്വാഗതം.

ഫ്രീലോകം അഥവാ സ്വതന്ത്ര ലോകം. ഫ്രീ എന്ന ഇംഗ്ലിഷ് വാക്ക് ഫ്രീ സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സമൂഹത്തെ ഒട്ടൊന്നുമല്ല ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കിയത്. ഫ്രീ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കിന്റെ ഇന്ത്യൻ പകരക്കാരനായ “സ്വതന്ത്രം” എന്ന വാക്കിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു എന്തുകൊണ്ട് ഫ്രീലോകം എന്ന സങ്കരനാമം തെരഞ്ഞെടുത്തു? സ്വതന്ത്രം എന്ന് നീട്ടിവലിച്ചു എഴുതാതെ കുറുക്കി എഴുതാൻ ഒരു ഉപായം എന്ന രീതിയിലല്ല; ബോധപൂർവ്വം ഫ്രീ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്കിന്റെ ശരിയായ അർഥം ഒന്നുകൂടി അരക്കിട്ടുറപ്പിക്കാൻ തന്നെയാണ് ഫ്രീലോകം എന്ന പേര് ഈ ബ്ലോഗിന് നല്കിയിരിക്കുന്നത്. ഫ്രീ എന്നാൽ സ്വതന്ത്രം എന്ന് തന്നെയാണ് മൂലാർത്ഥം, സൌജന്യം എന്ന അർഥം പില്ക്കാലത്ത് വന്നു ഭവിച്ചതാണ്. വന്നു ഭവിച്ച അർത്ഥങ്ങൾ വാക്കിനെ കാർന്നു തിന്നു നശിപ്പിച്ച ചരിത്രങ്ങൾ പല ഭാഷകളിലും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. അതിനാല്‍ “ഫ്രീ”യുടെ “സ്വാതന്ത്ര്യം” നമുക്ക് വീണ്ടെടുക്കേണ്ടേ? എത്ര കാലം നമ്മുടെ “ഫ്രീ” “സൗജന്യ”ത്തിന്റെ കഠോരമായ തടവറയിൽ നരകിക്കണം? അതിൽ നിന്നൊരു മോചനം സാധ്യമാകണമെങ്കിൽ എപ്പോഴും ഫ്രീ എന്ന ഇംഗ്ലീഷ് വാക്ക് സ്വതന്ത്രം എന്ന അർത്ഥത്തിൽ മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക. സൌജന്യം എന്ന വാക്കിനു “ഗ്രാറ്റിസ്” എന്നും ഉപയോഗിക്കുക. ഫ്രീലോകത്തിലേക്ക് സുസ്വാഗതം.

സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയര്‍ വില്‍ക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച്

എനിക്ക് തോന്നുന്നത് സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയർ സൗജന്യമായി നല്കുന്നതും അനുബന്ധ സേവനങ്ങൾ തീരെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് നല്കുന്നതും ഒക്കെ തികച്ചും അനാരോഗ്യകരമായ പ്രവണതയാണ് എന്നതാണ്. നല്ല സാമ്പത്തിക ശേഷി ഉള്ള വ്യക്തികളും കമ്പനികളും പോലും സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയറുകൾ ചക്കാത്തിന് ഉപയോഗിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടിട്ടുണ്ട്. നിങ്ങൾ ഇത് ഉപയോഗിക്കുന്നത് അനേകം സന്നദ്ധ പ്രവർത്തകരുടെ കഠിന പരിശ്രമം കൊണ്ടാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കുക.
ക്ഷണിക്കപ്പെട്ട വിരുന്നിനു ചുമ്മാ പോയി ഉണ്ടു വരുവാനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിങ്ങൾക്കുണ്ട്‌ ; പക്ഷെ മാന്യതയുള്ളവർ തീർച്ചയായും സമ്മാനം നൽകാതിരിക്കില്ല. അതുപോലെ സ്വതന്ത്ര സോഫ്റ്റ്‌വെയരുകൾക്ക് വില കൊടുക്കാതിരിക്കുന്നതിനുള്ള സ്വാതന്ത്ര്യം നിങ്ങൾക്ക് ഉണ്ട്; പക്ഷെ മാന്യതയുള്ളവർ സംഭാവന നൽകാതിരിക്കില്ല.